Nederlandsche Unie

in Eindhoven

In Eindhoven zorgden de opkomst en ondergang van de Unie ervoor dat langzaam het georganiseerde verzet op gang kwam.




foto bijeenkomst Unie 10 aug. 1940

1940 Programma van de Nederlandsche Unie

De Nederlandsche Unie

Kort na 15 mei 1940 dreigde de NSB het alleenrecht te krijgen als enige toegestane politieke beweging in het bezette Nederland. Om dit gevaar af te wenden, onderzochten verschillende groepen de mogelijkheid om één politiek blok te vormen tegen de NSB.

De Unie ontstond uit een groep onafhankelijke personen. Onder hen bevonden zich mr. J. Linthorst Homan (commissaris van de Koningin in Groningen), dr. J.E. de Quay (hoogleraar in Tilburg) en mr. L. Einthoven (hoofdcommissaris van politie in Rotterdam). De broer van mr. J. Linthorst Homan, Harry, woonde in Eindhoven, was werkzaam bij Philips en was direct betrokken bij het verzet tegen de Duitse bezetter. Voor meer informatie over mr. H.P. (Harry) Linthorst Homan, klik hier.

De bestaande politieke partijen en vakbonden, zoals in het zuiden de belangrijke RK Staatspartij, riepen hun leden op om zich aan te sluiten bij de Nederlandsche Unie.

Het opvallendste standpunt van de Unie was het afschaffen van het bestaande systeem van politieke partijen en het accepteren van het feit dat Nederland bezet was door nazi-Duitsland.



Een van de eerste pamfletten van de Nederlandsche Unie.
De tekst van het pamflet is hiernaast omgezet naar hedendaags Nederlands.

Mooie woorden en leuzen

De Unie beloofde veel: een harmonieuze economische opbouw met de bundeling van alle arbeidskrachten van ons volk. Daarnaast pleitte de beweging voor sociale rechtvaardigheid, zodat er werk en arbeidsvreugde zou komen voor iedereen, voor jong en oud, voor de sterke en de zwakke. Ook het inspireren van de jeugd in vaderlandse zin was een belangrijk speerpunt.

De boodschap aan de bevolking luidde: "Dit willen wij realiseren op een Nederlandse manier, met respect voor de traditionele geestelijke vrijheid en verdraagzaamheid. Wij willen ons werk doen in overleg met de Nederlandse autoriteiten en de bezettingsautoriteiten. Nederlanders! Zet al uw krachten in voor ons streven. Wie zich afzijdig houdt, schaadt de Nederlandse zaak. Sluit u aan!"

Opvallend is dat Rijksduitsers geen lid konden worden; de beweging was uitsluitend toegankelijk voor degenen die in Nederland waren geboren.

Een affiche van de Nederlandsche Unie. Het rood-wit-blauw werd door de Nederlandsche Unie tot het Duitse verbod in november 1941 altijd gehanteerd, waaronder in hun affiches.

Nederlandse vlag

Hoewel de politieke invloed van de Nederlandsche Unie uiteindelijk beperkt bleef, zagen Nederlanders de beweging als een vorm van verzet tegen de NSB. De enorme toeloop van leden werd dan ook eerder veroorzaakt door de algemene afkeer van de NSB dan door de aantrekkingskracht van de eigen politieke leuzen, zoals "een nieuwe toekomst, een schooner Nederland". De dubbele betekenis van de leuze "schooner Nederland" werd door de meesten overigens wel begrepen.

Om het Nederlandse nationalisme te propageren, gebruikte de Unie de officieel vastgestelde Nederlandse vlag met de kleuren rood, wit en blauw, als tegenhanger van de Prinsenvlag die de NSB gebruikte. Dit irriteerde de Duitsers flink en zij verboden uiteindelijk dat de Unie de Nederlandse driekleur nog langer gebruikte.

https://nl.wikipedia.org/wiki/Nederlandsche_Unie

Binnenterrein van de sigarenfabriek van de N.V. Mignot & de Block in 1940

Oproep voor de Unie bijeenkomst op 10 augustus 1940, advertentie stond in diverse dagbladen.

https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010315764:mpeg21:p001

Nederlandse Unie in Eindhoven

De Nederlandse Unie trad op 28 juli 1940 naar buiten met een aantal verklaringen. Op 6 augustus hield deze nieuwe beweging een zeer geslaagde bijeenkomst in Den Haag, waarbij het Driemanschap als sprekers optrad. Deze vergadering wekte een geestdriftige overtuiging die veel goedwillende Nederlanders de komende jaren niet meer zou loslaten.

Vrijwel direct daarna begon de ledenwerving in Eindhoven. Wie de lokale organisatie in de beginfase precies op zich had genomen, is onbekend. Een paar personen waren echter vanaf het begin actief: J. Daamen (Philips), H. Mollen (directeur Van Gend en Loos), de familie Freeman en drs. E. Gianotten (Philips). In augustus traden zij en een aantal andere personen in diverse krantenadvertenties naar buiten. Bij deze contactpersonen kon men op hun woonadres gratis toegangskaarten afhalen. De krant Eindhovensche en Meierijsche Courant maakte veel redactionele ruimte vrij voor deze nieuwe beweging. De directeur-hoofdredacteur A.J.M. Vervoort behoorde dan ook tot de eerste initiatiefnemers.

Omdat men een paar duizend belangstellenden verwachtte, ontstond er een ruimtelijk probleem. In Eindhoven waren namelijk geen zalen groot genoeg en de gemeente stond een bijeenkomst op een openbaar plein niet toe. Het organiserende comité regelde daarom het binnenterrein voor de sigarenfabriek van de N.V. Mignot & de Block in de Kanaalstraat. Dit was een zeer groot en toch afgesloten terrein, uitstekend geschikt voor deze massale opkomst.

Op zaterdag 10 augustus vierde de stad haar Uniefeest. Meer dan 5000 mensen verzamelden zich op het fabrieksterrein om Linthorst Homan en De Quay van het bekende Driemanschap te horen spreken. Het derde lid, Einthoven, was niet aanwezig. De bijeenkomst was een groot succes en nieuwe leden meldden zich in groten getale aan. In oktober 1940 telde de Eindhovense afdeling al meer dan 10.000 leden.

Dit evenement vormde in Eindhoven de eerste openlijke uiting van onvrede tegen de Nieuwe Orde. Later volgden nog de massale viering van het 50-jarig bestaan van Philips in mei 1941 en de april- en meistakingen in 1943. Veel aanhangers van de Unie kwamen in eerste instantie niet per se voor het politieke programma, maar om gezamenlijk het gevoel te ervaren dat men één was tegen de bezetting en de NSB. Voor een aanzienlijke groep vormde deze beweging dan ook het startpunt van hun verzet, waarna we veel van deze namen later terugzien in de actieve hulpverlening en illegaliteit.

Toespraak van prof. dr. J.E. de Quay tijdens de Unie bijeenkomst in Eindhoven
Bron: Eindhovensche en Meierijsche courant 12-08-1940

Toespraak van mr. J. Linthorst Homan in Eindhoven

Vele duizenden luisterden naar de redevoeringen. Ook Frits Philips stond in de menigte. Hij blikte later terug op het gevoel dat bij hem ontstond: "Ja, wij moeten samen blijven, wij moeten ons als Nederlanders aan elkaar vasthouden."

Boekje met 4 pagina's  van het zaterdag 10 aug. 1940 programma

In de pauze werd door Kommer Klein een nieuw Nederlands lied van Anton van Duinkerken voorgedragen. De vergadering werd besloten met het zingen van „Mijn Nederland".
Eindhovensche en Meierijsche courant 12-08-1940

Boekje met 4 pagina's van het zaterdag 10 aug. 1940 programma

 


Dit speldje van 15 bij 15 millimeter is van de Nederlandsche Unie. Het ontwerp toont de Nederlandse Leeuw op een schildje met blauw emaille, omsloten door de letter U. Dit exemplaar is gemaakt door Koninklijke Begeer te Voorschoten.

NSB tegen de Nederlandsche Unie

Vanaf 31 oktober 1940 kreeg de NSB officieel weer toestemming om zonder vergunning openbare optochten en bijeenkomsten in uniform te houden. Overal in Nederland gingen de Weerafdelingen (WA) van de NSB weer marcheren, zo ook door de straten van Eindhoven. Op zondag 3 november 1940 trok een honderdtal WA-leden door de stad met boksbeugels en gummistokken. Burgers werden lastiggevallen, vooral als zij speldjes van de Nederlandsche Unie droegen. Bij de Woenselse Overweg gingen WA-leden met Unie-leden op de vuist. Een Unie-lid raakte hierbij gewond. De WA-leden gaven de 'Unie-mannekes' de schuld van het opstootje. Toen twee politiemensen de werkelijke dader, WA-lid Harm Henssems*, wilden arresteren, kreeg deze hulp van een groep passerende Wehrmachtsoldaten. Hij riep in het Duits: "Schauen Sie, das ist nun diese englische demokratische Polizei, die einen Nationalsozialisten verhaftet!" (Kijk, dat is nu die Engelse democratische politie, die een nationaalsocialist arresteert!)

De Duitse soldaten trokken hun revolvers en eisten de vrijlating van de WA-man. De NSB'er H. Henssems noteerde de kraagnummers van de agenten en dreigde dat zij er nog meer van zouden horen. Uit solidariteit verwijderde later die dag het merendeel van de Eindhovense agenten hun kraagnummers. De pas aangestelde en Duitsgezinde commissaris Brinkman beval echter dat deze er weer op genaaid moesten worden.

Het Eindhovensch Dagblad pakte uit met de grote kop 'W.A.-terreur in Eindhoven' en concludeerde dat de politie volledig faalde. De krant eiste dat de burgemeester zou ingrijpen 'omdat het tijd is'. De Eindhovensche en Meijerijsche Courant reageerde nog feller en kreeg daardoor zelfs een verschijningsverbod opgelegd.

* Harm Henssems verhuist in 1941 naar Nazi-Duitsland.

De plaatselijke Raad, sectieleiders en administratie van de Nederlandsche Unie in Eindhoven.

Eindhovense  Unie Raad

In Eindhoven werd op 10 december 1940 een Plaatselijke Raad ingesteld onder voorzitterschap van mr. J.J.A. van der Putt. De bestuursleden waren: de heren J. Daamen, B. Diesbergen, J. Ligtvoet, G. Philippart, mr. J. van der Putt, Fr. Schellens, ir. M. Spies en mevrouw dra. H. Verwey-Jonker. Deze raad was zodanig samengesteld dat alle schakeringen van de bevolking erin vertegenwoordigd waren. De voorzitter van het Gewestelijk Secretariaat voor Noord-Brabant, de heer J. Willems, installeerde de raad.

Tot plaatselijk secretaris van de afdeling Eindhoven werd door de leiding drs. F. Gijzels benoemd, terwijl drs. E. Gianotten belast bleef met de propagandaleiding. Bijna de helft van dit bestuur raakte later op de een of andere manier betrokken bij het Eindhovense verzet.

Een maand later, op 11 januari 1941, openden zij officieel het Uniehuis aan de Grote Berg.

Hoe het Uniehuis in Eindhoven er mogelijk heeft uitgezien.

Ons Unie-huis

In januari 1941 werd in Eindhoven het Ons Uniehuis geopend. Hiervoor was een leegstaand pand gevonden op de Groote Berg 64f, precies tegenover het politiebureau. Gezien de diverse vernielingen van Uniepanden in Nederland door NSB'ers, was dit een verstandige keuze.

Vanuit dit pand kon de propaganda actief worden voortgezet. Een eigen pand bleek naderhand handig te zijn voor het verspreiden van het Unieblad, toen later in 1941 de colportage van het tijdschrift De Unie werd verboden.

Unie pamflet van voorjaar 1941

Unie poster op Schippershof 

Is de Unie een aanzet tot verzet?

Over de Unie zegt Jacques Hermans: "Het eerste verzet was door de Unie, toen tegen de N.S.B. en W.A. die 'de straat' wilden veroveren." Dit leidde tot een knokpartij en zelfs een schietpartij op het Schippershof. De Unie-Nederlanders weerden zich met schoppen, etc.

Aanleiding was het ingooien van de ruiten op Schippershof 12, waarachter een Unie-plaat hing bij de bewoner L.A. Gussenhoven (verzetsnaam oom Gus). Overigens werd Gussenhoven later een belangrijke spil bij het helpen van onderduikers en was hij in de laatste periode voor de bevrijding actief als P.A.N.-lid.

In Eindhoven zorgden de opkomst en ondergang van de Unie ervoor dat langzaam het georganiseerde verzet op gang kwam. Onderlinge contacten werden mede door de Unie op betrouwbaarheid getest.

"Na de opheffing van de Unie wilden wij deze door laten bestaan op illegale wijze." De kern van het verzet, het latere L.O.-werk en de P.A.N., werd toen gevormd. Jacques vertelt nog: "Johnie (Jan) Daamen nam het wijkleiderschap van de L.O. op zich, zodat ik verder geheel voor de P.A.N. kon werken."

Na de oorlog is gebleken dat een van de aanwezige WA'ers Hendrik Gargosky uit Geldrop was (lid van de NSB, oppervaandrig WA, enz.). Hij nam de leiding bij geweldplegingen en bedreigingen op het Schippershof tegen propagandisten van de Unie. Hij is na de bevrijding jaren geïnterneerd geweest voor allerlei andere wandaden.

De Nederlandsche Unie, afdeling Eindhoven, mei 1941.

De ondergang van de Nederlandsche Unie

In Eindhoven was het enthousiasme voor de Unie van korte duur. De Eindhovense afdeling stelde zich al snel onafhankelijk op van de centrale leiding, die zeer strak geleid werd. De stichting van een instituut voor werkende leden dat Joden uitsloot, wekte weerstand. Ook het wel of niet steunen van de nieuwe mantelorganisatie Winterhulp gaf discussie in de Plaatselijke Raad. Maar tegenwerking van de Duitse bezetter en het gewelddadig optreden van NSB'ers tegen de individuele Unieleden zorgden voor een onaangenaam gevoel.

De werkzaamheden van de Unie werden in het voorjaar van 1941 steeds meer aan banden gelegd. De Eindhovense nieuwsbrief beschrijft het colportageverbod en de oproep om abonnee te worden. In Eindhoven waren er 7500 lezers van het blad, maar slechts 1000 daarvan waren abonnee.

Langzaam maar zeker nam de zichtbaarheid van de Eindhovense Unie af, wat mede werd veroorzaakt door allerlei maatregelen die door de bezetter werden opgelegd. In december 1941 verbood de Duitse bezetter de Unie. Eigenlijk had de Unie na juli 1941 al bijna geen mogelijkheden meer om zich te manifesteren.

Blijft trouw aan de Unie maar bedenkt dat deze geen doel in zich is en dat wij steeds gewerkt hebben en ook zullen blijven werken voor de toekomst van ons Nederlandsche volk.
Met vaderlandschen groet,
Plaatselijk Secretaris.

Steeds meer verboden

27 februari 1941 Op bevel van de Rijkscommissaris moeten alle politieke activiteiten van de Nederlandsche Unie tijdelijk worden gestaakt tot en met 28 februari. Dit betekent dat onder andere ledenwerving, abonnementenwerving en de colportage van het weekblad De Unie voorlopig achterwege moeten blijven. Ook is de instructie dat het Uniehuis voor het publiek gesloten wordt en wordt functionarissen geadviseerd om tijdelijk hun Unie insigne niet te dragen.

Begin april 1941, Er is een officieel colportageverbod ingesteld voor de Nederlandsche Unie. Dit verbod was drie dagen voor het schrijven van de brief op 7 april bekendgemaakt. Ondanks dit verbod om actief bladen te verkopen, roept de leiding op om onvermoeid door te gaan met het werven van abonnees.

16 juli Een algemeen verbod om zichtbaar Unie affiches voor de ramen te hangen. De in het openbaar opgeplakte posters moeten verwijderd worden.

26 juli 1941, Met onmiddellijke ingang is het aanplakken en in het openbaar vertonen van plakkaten en geschriften volledig verboden. Tevens is vanaf deze datum het dragen van het Unie insigne officieel en definitief verboden. Als gevolg hiervan is de etalage van het Uniehuis direct ontruimd en moest het naambord aan de buitenkant worden verwijderd. Tot slot is het ook verboden om nog schriftelijke mededelingen aan de leden door te geven, waardoor waarschuwingen en communicatie enkel nog mondeling mogen verlopen.

14 december 1941 verbiedt de Duitse bezetter de Unie. Eigenlijk had na juli 1941 de Unie bijna al geen mogelijkheden meer om zich te manifesteren.
(zie onderaan de extra documenten)

Bronnen:

Archief https://www.rhc-eindhoven.nl
10473 archief:  Collectie G.P. Philippart, 1936-1962

Archief Frans Dekkers en boeken Eindhoven 1933 - 1945 / B&W
Rond de Tweede Wereldoorlog in Groot-Eindhoven

De Nederlandse Unie door ten Have, W. uitgave: 1999 
PDF https://pure.uva.nl/ws/files/3308953/3985_UBA003000279_020.pdf

Plaatselijke Raad Nederlandsche Unie Eindhoven


J.Daamen (Philips /verzet), Doelenstraat 31
B. Diesbergen (Philips /verzet), Ruusbroeclaan 25
J. Ligtvoet, Aalsterweg 91 (rijwielhandel)
G. P. Philippart (Verzet/Philips), Binnenwiertastraat 10
Mr. J. v.d.Putt (verzet), Merellaan 16
Fr. Schellens, Augustijnendreef 4
Ir. M. Spies (Philips), Lijsterlaan 17
Mevr. H. Verwey (Philips / Verzet), Leenderweg 194

Plaatselijk Secretaris
Drs F.J.W. Gijzels (verzet) algemene leiding, Hertogstraat 28

Propaganda
Drs E. Gianotten (Philips)  St. Odulphusstraat 3

Weekblad de Unie
H. Mollen Keizersgracht 5b.

Algemeen sectiewerk
Th. Panken (Verzet), Strobloemstraat 54.
J.v.d. Tooren, Frankrijkstraat 57
B. Veth Wilgenroosstraat 44

Sectieleiders


Centrum
A. H. Vermeeren (sectieleider), Groote Berg 79
J. Vervoort (plaatsvervanger), St. Catharinastraat 7

Tongelre I
P. Kemper (sectieleider), Bosboomstraat 73
J. v. d. Heuvel (plaatsvervanger), Kempenschebaan 49 B

Tongelre II
F. Peters (sectieleider), St. Josephlaan 56
G. v. Nimwegen (plaatsvervanger), Achterstraat 11 e

Tongelre III
A. van Wijk (sectieleider), Hofke 2
G. Visscher (plaatsvervanger), Wolvendijk 82

Stratum I
Mr. F. van Kemenade (sectieleider), Hertogstraat 13
H. Willemsen (plaatsvervanger), Tongelreschestraat 32
J. Janssens Leenderweg 72

Stratum II
G. v. d. Broek (sectieleider), Goudenregenstraat 29
H. Lubbers (plaatsvervanger), Cyclamenstraat 2

Stratum III
A. Molenaar (sectieleider), Edelweissstraat 113
J. Joor (plaatsvervanger), Edelweissstraat 117

Gestel I
A. Veenhuizen (sectieleider), W. de Zwijgerstraat 21
A. van Aalst (plaatsvervanger), Hoogstraat 24

Gestel II
J. Corstiaans (sectieleider), Hoogstraat 149
L. van Dijck (plaatsvervanger), Kreeftstraat 1 a

Strijp I
H. Pardoel (sectieleider), Frederiklaan 53
F. de Natris (plaatsvervanger), Gagelstraat 70

Strijp II
J. Senden (sectieleider), Strijpschestraat 156
J. Hermans (plaatsvervanger), Strijpschestraat 184 (verzet)
J. Daamen (sectieleider), Doelenstraat 31 (verzet)

Strijp III
A. Rijckaert (sectieleider), Eikenstraat 23 (verzet)
M. Scheffers (plaatsvervanger), Halvemaanstraat 104

Strijp IV
F. Uyen (sectieleider), St. Theresiastraat 16
Th. v. Liempt (plaatsvervanger), St. Theresiastraat 22

Woensel I
W. Lier (sectieleider), Harmoniestraat 16
P. Broeders (sectieleider), Nieuwe Bogert 51 B
J. v. d. Leur (plaatsvervanger), Hemelrijken 171

Woensel II
J. Brouwers (sectieleider), Piet Heinstraat 38
J. Kluytmans, Frankrijkstraat 108 

Woensel III
J. Mol (sectieleider), Boschdijk 201
L. v. d. Pas (plaatsvervanger), Juliusstraat 20

Woensel IV (Acht)
A. Adang (sectieleider), Rijnstraat 28
A. v. d. Aa (plaatsvervanger), Waalstraat 27

Woensel VI
P. van Stiphout (sectieleider), Kruisstraat 136
A. v. d. Heuvel (plaatsvervanger), W. Barentzstraat 39

Woensel VII
W. van Gennip (sectieleider), Eckartscheweg 51
J. Waterman (plaatsvervanger), Weverstraat 22

Extra documenten

De unie: orgaan van de Nederlandsche Unie, 21-12-1940

10 december 1940 is de eerste vergadering. Uitgenodigd zijn:
Mr. J. v.d.Putt (verzet)
Mevr. Verweij-Jonker (Philips /verzet)
Ir. M. Spies (Philips)
G. Philippart (Philips /verzet)
J. (Johnie) Daamen (Philips /verzet)
J. Ligtvoet
B. Diesbergen (Philips /verzet)
Fr. Schellens
Drs E. Gianotten
Drs F. Gijzels (verzet)
J. Willems Leider Gewestelijk Secretariaat 
(foto: archief G. Philippart met diverse Unie documenten/ www.rhc-eindhoven.nl)

27 februari 1941 verbod politieke activiteiten

16 juli 1941 Verbod op affiches voor de ramen te hangen

7 april 1941 was al een colportageverbod in gesteld.

26 juli 1941 Alles verboden zelfs het schriftelijk inlichten van het feit dat alles verboden is

Ook verboden het dragen van het Unie-insigne.

Documenten

DOCUMENT 1
DE NEDERLANDSCHE UNIE
Afdeeling Eindhoven
Groote Berg 64F.
Telef. 3876.

Eindhoven, 27 Februari 1941.
Aan:
de Leden van den Plaatselijken Raad
de Heeren Sectieleiders in Eindhoven
de Contactpersonen in de buitenplaatsen
de Propagandaleiding Eindhoven en
de Contactcommissaris voor de buitengemeenten.

Medewerkers,
Hierdoor deel ik U mede dat in aansluiting op de in Noord Holland genomen maatregelen door de Rijkscommissaris voor het bezette Nederlandsche gebied bepaald is dat ook voor de 10 overige provinciën alle politieke activiteit voorlopig t/m Vrijdag 28 Februari 1941 gestaakt dient te worden. Eenzelfde opdracht is ook gegeven aan Nationaal Front en de N.S.B.

In hoeverre deze toestand na Vrijdag 28 Februari gehandhaafd zal blijven is nog niet bekend. Het spreekt vanzelf dat de Nederlandsche Unie deze opdracht stipt zal nakomen, zoodat inderdaad iedere activiteit (ledenwerving, abonnementenwerving, colportage weekblad etc.) voorloopig achterwege dient te blijven. Ook is het wel gewenscht dat zeker de functionarissen voorloopig hun insigne niet dragen, al behoeft niet direct een dergelijke opdracht aan de leden te worden doorgegeven.

Het Uniehuis is eveneens voor het publiek gesloten. Men kan hier evenwel terecht voor de afwikkeling van loopende zaken. Wanneer a.s. Zaterdag het weekblad uitkomt en hiermee gecolporteerd zal kunnen worden, zal ik U zoo spoedig mogelijk nader bericht zenden.

Tenslotte moge ik U nog verzoeken voor zoover noodig en mogelijk Uw naaste medewerkers van een en ander in kennis te stellen. Ik vertrouw dat U zich stipt aan de gegeven voorschriften zult houden en dat U steeds wat er ook gebeuren moge zult vasthouden aan de beginselen der Nederlandsche Unie.

Met vaderlandschen groet,
Plaatselijk Districts Secretaris.
P.S. Aan de contactpersonen in de buitenplaatsen wordt verzocht Vrijdag in den namiddag toch even in het Uniehuis te komen informeeren hoe de zaken staan.

========
DOCUMENT 2
Ter Kennisname

DE NEDERLANDSCHE UNIE, AFDEELING EINDHOVEN.
Groote Berg 64F
Telef.2876
Nr.S.291 Eindhoven, 16 Juli 1941.

Aan de Sectieleiders te Eindhoven en de
Contactpersonen in de buitenplaatsen.
=======================================
Waarde Medewerkers,

Via het Gewestelijk Commissariaat ontvang ik zoo juist de volgende mededeeling:

Van de zijde van de Sicherheitspolizei werd ons medegedeeld, dat het aan deelnemers van de Nederlandsche Unie verboden is, om affiches voor de ramen te hangen. Ik verzoek U, terstond " dit bericht door te geven aan de onder U ressorteerende functionarissen, en hun daarbij op te dragen dit zoo spoedig mogelijk ter kennis te brengen van de desbetreffende deelnemers.
 Dit verbod geldt uiteraard ook voor Gewestelijke en Stedelijke Commissariaten en voor Uniewinkels.
Het ophangen van de affiches in huis, zoodanig, dat ze van buiten af niet zichtbaar zijn is toegestaan.
Door ons worden pogingen in het werk gesteld om alsnog toestemming te krijgen voor het weder aanbrengen der reclame biljetten, zoodat in ieder geval tot nader order niet tot vernietiging behoort te worden overgegaan."

Onder dit verbod vallen ook de affiches welke op huizen of muren enz. zijn aangeplakt, zoodat ook deze dienen verwijderd te worden. Ik moge U verzoeken onmiddellijk er voor te zorgen dat onze leden, die op eenigerlei wijze een affiche hebben aangebracht zoodanig dat het van buitenaf zicht baar is, worden gewaarschuwd teneinde dit affiche te verwijderen, opdat onze menschen door dit nieuwe verbod niet in moeilijkheden komen. U gelieve de zorg hiervan op U te nemen resp. in Uw sectie in Uw plaats.

Met vaderlandschen groet,

[handtekening]

Plaatselijk Secretaris.
Districts Secretaris.

========
DOCUMENT 3
DE NEDERLANDSCHE UNIE.
AFDEELING EINDHOVEN.
Groote Berg 64F. Telef. 2876.
Nr. S.309 Eindhoven,

26 Juli 1941.
Aan de Heeren Sectieleiders te Eindhoven.

Medewerkers,
Zoo juist ontvang ik van de politie bericht dat door den Commissaris Generaal voor openbare veiligheid op grond van par. 1 van verordening 20/1941 met onmiddellijk ingaande werking het aanslaan, het aanplakken en het op andere wijze in het openbaar vertoonen van plakkaten en geschriften van de Nederlandsche Unie verboden is.

Eveneens is vanaf heden verboden het dragen van het Unie insigne.

Op grond van deze nieuwe verbodsbepalingen is de etalage in het Uniehuis ontruimd, terwijl ook het bord De Nederlandsche Unie moest worden verwijderd. Onze werkzaamheden vinden overigens, binnen het kader der opgelegde beperkingen normaal voortgang, zoodat de ledenwerving dient te worden voortgezet.

Het is U bekend dat geen schriftelijke mededeelingen mogen worden doorgegeven aan onze leden. Intusschen is het wel goed onze leden mondeling in te lichten in het bijzonder omtrent het verbod van het dragen van het insigne opdat zij ongewild niet in moeilijkheden komen.

Blijft trouw aan de Unie maar bedenkt dat deze geen doel in zich is en dat wij steeds gewerkt hebben en ook zullen blijven werken voor de toekomst van ons Nederlandsche volk.

Met vaderlandschen groet,
Plaatselijk Secretaris.

Overzicht van de Nederlandsche Unie leden in Eindhoven.

Aantal Unie leden in Eindhoven

 
DE NEDERLANDSCHE UNIE Eindhoven.
Groote Berg 64F.
Nr. S.81

Eindhoven, 7 April 1941.

Aan de Sectieleiders in Eindhoven
Medewerkers, Drie dagen na het bekend worden van het colportageverbod voor de Nederlandsche Unie is, dank zij Uw prachtige activiteit, het aantal kwartaal en jaarabonnementen op ons weekblad in Eindhoven met ca. 1500 gestegen. Een aantal waarop wij met recht trotsch kunnen zijn.
Ik twijfel er niet aan of ieder van U heeft hiertoe zijn aandeel bijgedragen, namens onze leiding zeg ik U dank voor dit werk ten behoeve van ons Nederlandsch volk. Blijft echter allen zonder uitzondering onvermoeid en zonder onderbreking doorwerken. Er zijn nog vele abonné's te winnen en de eerstvolgende weken moet dit getal van 1500 verdubbeld zijn. Niet om wille van het getal maar ter propageering van onze ideeën voor den bouw van een hernieuwd Nederland. Wil ook dezen dank en deze aansporing overbrengen aan Uw directe medewerkers.
Binnenkort hoop ik U nadere gegevens i.z. de weekabonnementen enz. te kunnen toezenden. Vergeet intusschen niet de abonnementen actie tevens te benutten voor het winnen van nieuwe leden.
Vol vertrouwen blijven wij ons oog gericht houden op de toekomst en hieruit putten wij de bereidheid en de kracht om in de Nederlandsche Unie al onze activiteit te blijven inzetten voor ons Nederlandsche Volk.

Met vaderlandschen groet,
Plaatselijk Secretaris.